ESG w branży finansowej – jak banki i fundusze inwestycyjne wdrażają zasady zrównoważonego rozwoju?

Dziś banki i fundusze inwestycyjne znajdują się w centrum zmian, które zmieniają sposób udzielania kredytów, raportowania i zarządzania ryzykiem. Poniżej przedstawiamy kluczowe aspekty regulacyjne oraz praktyczne wyzwania, które kształtują dziś działania instytucji finansowych.

Dyrektywa CSRD (UE/2022/2464) wprowadza obowiązek raportowania ESG przez przedsiębiorstwa spełniające określone kryteria, w tym banki i fundusze inwestycyjne, a w Polsce największe jednostki objęte CSRD przygotowują pierwsze raporty za 2024 r., a raportowanie rusza w pełni w 2025 r. Standardy ESRS, obowiązkowe od 2025 r., zapewniają porównywalność i wiarygodność danych ESG, w tym wymagają poddania raportów atestacji przez biegłych rewidentów lub inne certyfikowane podmioty. Instytucje finansowe muszą raportować wskaźniki takie jak Green Asset Ratio (GAR) oraz uwzględniać czynniki ESG w strategii kredytowej i ofercie produktowej, m.in. przez instrumenty typu green loans czy sustainability-linked loans, zgodnie z SFDR, Taksonomią UE i standardami technicznymi EBA. Dyrektywa CSDDD wprowadza obowiązek należytej staranności w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska dla dużych przedsiębiorstw, a pakiet „Omnibus” z lutego 2025 r. wprowadza uproszczenia w raportowaniu dla mniejszych podmiotów, ograniczając obowiązki CSRD tylko do największych przedsiębiorstw w łańcuchu wartości.

Banki komercyjne coraz częściej angażują się w udzielanie kredytów „zielonych” oraz powiązanych z celami ESG, korzystając z zasad takich jak LMA Green Loan Principles, a zarządzanie ryzykiem klimatycznym staje się obowiązkowe zgodnie z przepisami filaru III, w tym wyliczanie i ujawnianie wpływu ryzyka klimatycznego na bilanse i portfele kredytowe. Przygotowanie instytucji do raportowania ESG obejmuje wdrożenie systemów gromadzenia danych, stosowanie standardów GRI, zewnętrzną weryfikację oraz włączanie wskaźników takich jak GAR do raportów, co obserwuje się w największych bankach działających w Polsce (BNP Paribas Bank Polska, ING, Santander, PKO BP). Największymi wyzwaniami pozostają brak danych ESG od kontrahentów, niska jakość ujawnień ESG oraz niedookreślone ramy regulacyjne, choć równocześnie instytucje dostrzegają strategiczne szanse wynikające z transparentności, dostępu do zielonego finansowania i wzmocnienia reputacji.

Obowiązki raportowe w sektorze finansowym są niezbędne i obejmują pełne wdrożenie CSRD i ESRS w największych podmiotach, a strategia ESG stanowi istotną szansę na budowanie przewagi konkurencyjnej poprzez transparentność i dostęp do zielonego finansowania. Kancelarie prawne mogą wspierać instytucje finansowe poprzez kompleksowe doradztwo w zakresie adaptacji procedur raportowych, wsparcie w identyfikacji wskaźników ESG, analizę ryzyk regulacyjnych oraz due diligence w kontekście dyrektywy CSDDD, pomagając w przygotowaniu raportów zgodnych z obowiązującymi wymogami i wdrożeniu efektywnej polityki ESG.