Rola startupów w branży medycznej

W dobie rewolucji AI sektor ochrony zdrowia stoi przed licznymi wyzwaniami. Starzejące się społeczeństwa, rosnące koszty leczenia, niedobory kadr rodzą potrzebę szybszej i dokładniejszej diagnostyki oraz leczenia. Konieczne staje się zreformowanie modelu opieki zdrowotnej i sięgnięcia po nowe rozwiązania technologiczne. Dużą rolę w tym zakresie odgrywają startupy technologiczne. Zmieniają one nie tylko sposób, w jaki diagnozujemy i leczymy pacjentów, ale mają realny wpływ na strukturę zarządzania zdrowiem. Startupy medyczne przestają być jedynie technologiczną ciekawostką, a stają się fundamentem postępu w ochronie zdrowia, umożliwiając przeniesienie środka ciężkości z leczenia objawów na zapobieganie chorobom.

Wulkan innowacji

Przewaga startupów na rynku medycznym wynika przede wszystkim z ich struktury, elastyczności i technologicznego rodowodu. Startupy bowiem, tworząc mniejsze zespoły z spłaszczoną strukturą organizacyjną nie generują wysokich kosztów operacyjnych, umożliwiając lokowanie kapitału bezpośrednio w rozwój danego produktu. Decyzje zapadają szybko, co pozwala na błyskawiczne testowanie i modyfikowanie koncepcji, gdy pierwotne założenia się nie sprawdzają. Ich rodowód wywodzi się z świata IT, co daje przewagę w obszarze stosowania sztucznej inteligencji. Z uwagi na specyfikę finansowania startup może eksperymentować w niszowych obszarach, podejmując chętnie większe ryzyko.

Przewagę tradycyjnych instytucji medycznych, zapewnia dysponowanie większym kapitałem, posiadanie rozbudowanej infrastruktury oraz doświadczenie w procesach regulacyjnych i długotrwałych badaniach klinicznych. Startupy wygrywają natomiast tam, gdzie liczy się szybkość adaptacji, elastyczność, łatwy dostęp do nowoczesnych technologii. Mimo istotnych odrębności zauważalna jest jednak kooperacja pomiędzy startupami a tradycyjnymi firmami farmaceutycznymi, producentami sprzętu medycznego, szpitalami czy innym jednostkami medycznymi.

Obszary działalności

Startupy powstają tam, gdzie występują największe globalne wyzwania zdrowotne oraz gdzie dostępna jest duża ilość danych, niezbędna do tworzenia rozwiązań opartych na AI.

Startupy przodują w tworzeniu systemów zdolnych do analizy milionów danych medycznych, w tym wyników badań laboratoryjnych. Rozwiązania te wspierają lekarzy w wykrywaniu nowotworów na wczesnych etapach rozwoju, przewidywaniu przebiegu chorób oraz personalizacji terapii.

Startupy tworzą platformy umożliwiające nie tylko wideo-konsultacje, ale także zdalne monitorowanie pacjentów z chorobami przewlekłymi za pomocą zintegrowanych czujników, inteligentnych opasek, zegarków monitorujących parametry życiowe.

Wiele startupów skupia się również nad opracowywaniem rozwiązań optymalizujących procesy w danych jednostkach medycznych, jak, np. automatyzująca obiegu dokumentacji medycznej, zarządzanie kolejkami pacjentów czy optymalizacja grafików personelu medycznego.

Najpopularniejszymi obszarami, w których działają startupy to m.in.:

• onkologia; startupy tworzą rozwiązania skupiające się na doborze terapii ściśle pod profil genetyczny guza danego pacjenta), rozwijają technologie płynnej biopsji (wykrywanie nowotworów na bardzo wczesnym etapie na podstawie prostego badania krwi) oraz tworzą systemy przewidujące, jak pacjent zareaguje na konkretną chemioterapię.
• radiologia i diagnostyka obrazowa; startupy trenują modele na milionach zdjęć RTG, tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego. Algorytmy te stają się asystentami radiologów – automatycznie zaznaczają zmiany w monitorowanym obszarze, wczesne zmiany w płucach czy nowotwory, przyspieszając pracę i eliminując ryzyko błędu;
• kardiologia i choroby przewlekłe; startupy oferują inteligentne sensory, plastry mierzące poziom glukozy we krwi na bieżąco, czy systemy monitorujące EKG z domu pacjenta.
• biotechnologia i odkrywanie leków; startupy mapują strukturę białek i symulują, jak wirtualne cząsteczki chemiczne zachowają się w ludzkim organizmie, skracając czas poszukiwania nowych leków.

Wyzwania

Choć potencjał startupów jest ogromny, branża medyczna należy do najtrudniejszych środowisk biznesowych. Przedsiębiorcy muszą mierzyć się z licznymi barierami, w tym rygorystycznymi regulacjami prawnymi. Algorytmy AI stosowane zarówno w diagnostyce, jak i te wspierające terapię pacjenta są kwalifikowane jako systemy wysokiego ryzyka podlegające licznym obwarowaniom [AI ACT]. W praktyce oznacza to nałożenie na twórców oprogramowania oraz podmioty lecznicze obowiązku przeprowadzania złożonych procedur oceny zgodności i uzyskania certyfikacji CE przed dopuszczeniem algorytmu do obrotu i używania [MDR]. Kluczową kwestią jest także ochrona danych medycznych. Wymaga się, aby systemy AI były trenowane na reprezentatywnych, wolnych od błędów poznawczych zbiorach danych. Przetwarzanie szczególnych kategorii danych (danych o stanie zdrowia) wymusza zgodność z RODO. Startupy muszą projektować swoje systemy zgodnie z rygorystycznymi standardami bezpieczeństwa, aby zapobiec cyberatakom. Wszystko to powoduje, że proces badawczo-rozwojowy w medycynie jest niezwykle kapitałochłonny. Pozyskanie inwestorów natomiast, którzy rozumieją specyfikę i długi czas zwrotu z inwestycji w branży MedTech, bywa istotnym wyzwaniem.

W świetle powyższego kluczowe jawi się kooperowanie instytucji medycznych z startupami. I tak, duże koncerny farmaceutyczne, producenci sprzętu medycznego, czy szpitale coraz częściej tworzą własne inkubatory lub fundusze inwestycyjne, tworząc tym samym środowisko umożliwiające działanie i rozwój startupów. Współpraca ta przynosi obopólne korzyści: startupy zyskują dostęp do kapitału, danych klinicznych i doświadczenia regulacyjnego, podczas gdy korporacje otrzymują zastrzyk innowacji w postaci gotowych do wdrożenia, nowoczesnych produktów i rozwiązań. W efekcie – pacjent zyskuje szybszą, bezpieczniejszą i spersonalizowaną opiekę.