Od Data Governance Act do Data Act: Nowe regulacje w zarządzaniu danymi dla przedsiębiorców

W dobie cyfrowej transformacji zarządzanie danymi stało się kluczowym elementem działalności przedsiębiorstw. Unia Europejska, dostrzegając znaczenie tego obszaru, wprowadza szereg regulacji, które mają usprawnić oraz ujednolicić zasady zarządzania danymi. Szczególną rolę w tym zakresie odgrywają Data Governance Act (DGA) i Data Act (DA) – dwa akty prawne będące filarami strategii budowy Jednolitego Rynku Danych w UE. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o tych regulacjach oraz ich konsekwencjach dla przedsiębiorców.

Data Governance Act (DGA) – fundament zarządzania danymi

Data Governance Act (DGA), formalnie przyjęty jako Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/868 z dnia 30 maja 2022 r., jest pierwszym krokiem UE w kierunku stworzenia spójnych ram prawnych dla zarządzania danymi.

Kluczowe cele DGA:

• Zwiększenie zaufania do wymiany danych w Unii Europejskiej.
• Ułatwienie udostępniania danych – szczególnie tych trudno dostępnych, np. pochodzących z sektora publicznego.
• Tworzenie europejskich przestrzeni danych (European Data Spaces) w kluczowych sektorach, takich jak zdrowie, energia czy rolnictwo.

Jednym z najważniejszych mechanizmów wprowadzonych przez DGA jest powołanie pośredników danych (data intermediaries), czyli neutralnych podmiotów odpowiedzialnych za ułatwianie wymiany danych między różnymi stronami. Pośrednicy ci mają działać w sposób przejrzysty i zgodny z zasadami ochrony danych, co ma budować zaufanie w relacjach biznesowych.

Co oznacza to dla przedsiębiorców?

• Nowe możliwości biznesowe – szczególnie dla firm zajmujących się analizą danych czy tworzeniem platform wymiany danych.
• Konieczność dostosowania się do wymogów – przedsiębiorcy będą musieli zapewnić zgodność z nowymi zasadami, np. w zakresie bezpieczeństwa i transparentności w zarządzaniu danymi.

Data Act (DA) – kolejny krok w kierunku gospodarki opartej na danych

Data Act (DA) jest uzupełnieniem DGA, koncentrującym się na zasadach udostępniania i wykorzystywania danych generowanych przez urządzenia IoT (Internet of Things).

Najważniejsze zmiany wprowadzane przez DA:

Prawo dostępu do danych IoT: Użytkownicy końcowi, w tym przedsiębiorcy, uzyskują prawo do dostępu do danych generowanych przez urządzenia IoT, z których korzystają. Otwiera to nowe możliwości rozwoju innowacyjnych usług i produktów.

Zapobieganie nadużyciom: Wprowadzono mechanizmy, które mają zagwarantować uczciwe i niedyskryminujące warunki udostępniania danych między przedsiębiorcami.

Przenoszenie danych między dostawcami usług chmurowych: DA reguluje zasady przenoszenia danych między dostawcami usług w chmurze, co ułatwia przedsiębiorcom zmianę dostawcy bez obawy o utratę danych.

Korzyści i wyzwania dla przedsiębiorców:

• Większy dostęp do danych oznacza szansę na tworzenie bardziej zaawansowanych i spersonalizowanych produktów oraz usług.
• Wymóg zgodności z przepisami – przedsiębiorcy będą musieli wdrożyć rozwiązania zapewniające ochronę, przejrzystość oraz bezpieczeństwo przetwarzanych danych.

Jakie zmiany przyniosą nowe regulacje?

Obie regulacje – DGA i DA – to elementy szerszej strategii UE, której celem jest stworzenie Jednolitego Rynku Danych (European Single Market for Data). Jak podkreśla Komisja Europejska w swoim komunikacie COM(2020) 66 final, „dane są kluczowym zasobem dla rozwoju gospodarczego i społecznego”.

Przedsiębiorcy powinni zwrócić uwagę na:

Szanse

• Możliwość lepszego wykorzystania danych w działalności biznesowej.
• Dostęp do danych, które wcześniej były niedostępne lub trudno osiągalne.

Wyzwania

• Konieczność dostosowania umów, procesów i systemów IT do nowych wymogów prawnych.
• Zapewnienie zgodności z zasadami transparentności, bezpieczeństwa i uczciwości w wymianie danych.

Podsumowanie

Data Governance Act i Data Act to dwa kluczowe akty prawne, które wyznaczają nowe standardy zarządzania danymi w UE. Dla przedsiębiorców oznaczają one:

• Nowe możliwości tworzenia innowacyjnych produktów i usług opartych na danych.
• Konieczność dostosowania się do bardziej restrykcyjnych wymogów prawnych.

Nasza kancelaria oferuje wsparcie w zakresie analizy i wdrożenia rozwiązań zgodnych z wymogami DGA i DA. Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się, jak możesz wykorzystać te regulacje na korzyść swojego biznesu.